21/07/2022 | 21:40 GMT+7
Năm nay cả thế giới đón nhận một mùa hè đáng lo ngại.
Không chỉ ở Việt Nam mà rất nhiều khu vực khác trên thế giới, mức nhiệt độ 40 độ C có thể bắt gặp ở rất nhiều nơi. Tại nhiều khu vực, nhiệt độ đo được đã vượt quá các ngưỡng cực đoan trong lịch sử, thậm chí khiến nhiều người đột quỵ, tử vong do nhiệt.
Và nổi bật trong số đó, một đợt nắng nóng chết người đang quét qua châu Âu, phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ cao nhất trong lịch sử và làm gián đoạn cuộc sống bình thường của người dân nơi đây.
Vào ngày 19/7 vừa qua, theo giờ địa phương, nhiệt độ cao nhất ở Vương quốc Anh lần đầu tiên vượt quá 40 độ C. Nên biết rằng, mức nhiệt độ cao nhất trước đó ở Vương quốc Anh là 38,7 độ C vào năm 2019.
Sân bay Heathrow ở London là nơi đầu tiên ghi nhận mức nhiệt phá vỡ mốc lịch sử, với nhiệt độ 40,2 độ C được ghi nhận vào trưa ngày 19/7. Ngay sau đó, nhiệt độ 40,3 độ C được ghi nhận ở Coningsby, Lincolnshire. Thậm chí, khoảng nhiệt độ từ 39 độ C đến 40 độ C đã được ghi nhận trên các vùng đầm lầy ở miền đông nước Anh, từ Surrey đến Nam Yorkshire, với ít nhất 34 trạm đo đều lập kỷ lục mới.
Những con số này có vẻ không đáng ngạc nhiên đối với chúng ta, bởi tại Việt Nam vào mùa hè, đặc biệt ở khu vực miền Trung, gần như năm nào cũng có khu vực đo được mức nhiệt lên tới hơn 40 độ C. Còn tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM, vào những ngày nắng gay gắt, có thời điểm người dân do được nhiệt độ bề mặt lên đến 59-60 độ C.
Tuy nhiên, quay trở lại với Vương quốc Anh, thì đây là một quốc gia nổi tiếng với những trận mưa rào thường xuyên. Người dân quanh năm trải nghiệm thời tiết ôn hòa, và với họ, nhu cầu sưởi ấm quan trọng hơn việc làm mát và họ hoàn toàn không được chuẩn bị cho cái nóng khắc nghiệt như vậy.
Và một hệ quả của những cơn sóng nhiệt là sự hoành hành của những ngọn lửa. Ở ngoại ô Wennington, phía đông London, 15 xe chữa cháy và khoảng 100 lính cứu hỏa đã được cử đến khi khói đen bốc lên và nhiều ngôi nhà bị phá hủy. Hai người đã phải vào viện điều trị sau khi đám cháy bùng phát ở ngoại ô Dagenham, phía đông London. Xa hơn về phía bắc của thị trấn Milton Keynes, một nhà trẻ cũng bị bốc cháy.
Do nguy cơ cháy tăng cao, chính quyền địa phương đã nhắc nhở người dân không nướng thịt, bơi lội nơi hoang dã và cẩn thận dập tắt mọi nguy cơ gây cháy.
Và nhiệt độ khắc nghiệt cũng đã ảnh hưởng đến giao thông.
Sân bay bị tan chảy vì nắng nòng.
Chiều ngày 18/7 vừa qua, một số đường băng của sân bay Luton ở Vương quốc Anh phải tạm ngừng hoạt động do hỏng hóc vì nhiệt độ cao. Không quân Anh cũng đình chỉ việc cất cánh và hạ cánh của máy bay tại căn cứ lớn nhất của họ vì "đường băng có thể đã bị tan chảy". Các tuyến đường sắt cũng gặp vấn đề, bị giới hạn tốc độ do đường ray có nguy cơ bị uốn cong do quá nóng.
Bộ trưởng Giao thông Grant Shapps cho biết mạng lưới đường sắt của Anh không thể đối phó với nắng nóng khắc nghiệt và sẽ cần "nhiều năm" nâng cấp để đối phó với kiểu khí hậu nóng hơn này.
Phần lớn ga tàu điện ngầm tại London cũng không có máy lạnh, và giờ chúng đang mang tới trải nghiệm giống như một "phòng tắm hơi" và tất nhiên cũng đã bị đình chỉ hoạt động.
Các công ty cấp nước ở miền nam và miền đông nước Anh đã cảnh báo rằng nhu cầu gia tăng đã dẫn đến việc giảm áp lực nước và thậm chí là gián đoạn nguồn cung cấp ở một số hộ gia đình.
Ngoài ra, hệ thống máy chủa của Google Cloud Services và các máy chủ của Oracle tại Vương quốc Anh đã bị ngừng hoạt động do các vấn đề liên quan đến việc làm mát. Cả hai công ty đều đổ lỗi cho nhiệt độ cao đã gây ra sự cố tắt hệ thống đột ngột.
Bên ngoài Vương quốc Anh, cái nóng khắc nghiệt cũng đang đốt cháy phần lớn châu Âu và cả khu vực Bắc Phi.
Cháy rừng đã bùng phát ở Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Maroc và Croatia.
Các báo cáo nói rằng từ ngày 10/7 đến ngày 17/7, nhiệt độ cao nhất ở Tây Ban Nha là từ 39 độ C đến 45 độ C, và có tổng cộng 678 người đã chết do nhiệt độ cao. Từ ngày 7/7 đến ngày 18/7, Bồ Đào Nha có 1.063 ca tử vong do nắng nóng.
Thủ đô Paris của Pháp ghi nhận mức nhiệt độ lên tới 41 độ C, với cái nóng được miêu tả như "ngày tận thế". Mọi người tìm cách tránh mát dưới những tán cây trong công viên và xung quanh đài phun nước.
Các nhà chức trách Hy Lạp thì đã chỉ đạo người dân sơ tán tại 4 khu vực ở phía đông Athens, do ảnh hưởng của khói dày bởi các vụ cháy rừng.
Quả là giờ đây, chúng ta rất khó có thể sống sót qua một mùa hè mà không có điều hòa nhiệt độ.
Bước nhanh qua những khoảng sân nắng cháy, ai cũng muốn nhanh chóng được tận hưởng làn gió mát dễ chịu đến từ chiếc điều hòa. Món thiết bị gia dụng này tưởng chừng như đã trở thành thứ không thể thiếu của người dân trên khắp thế giới.
Nhưng, với người dân châu Âu thì không.
Theo một báo cáo năm 2021 của Bộ Kinh doanh, Năng lượng và Chiến lược Công nghiệp Vương quốc Anh, chưa đến 5% hộ gia đình ở Vương quốc Anh lắp đặt điều hòa không khí. Và khoảng một nửa nhu cầu lắp đặt điều hòa là đến từ các văn phòng, tiếp theo đó là các cửa hàng bán lẻ và bệnh viện.
Một trong những lý do chính của vấn đề này chính là "hiệu suất chi phí thấp". Nhiều quốc gia ở châu Âu nằm trên vĩ độ 40 độ vĩ bắc, do đó trước đây ngay cả vào mùa hè, mức nhiệt độ hiếm khi vượt quá 30 độ C. Ở một số nơi, quạt thậm chí được sử dụng tối đa 2 tuần mỗi năm. Ở miền nam nước Pháp, chẳng hạn như Cannes, nơi gắn liền với liên hoan phim nổi tiếng, thì may chăng có nhiều máy điều hòa nhiệt độ hơn.
Và ở Anh, những ngôi nhà tại đây được thiết kế với tư duy không cần nghĩ đến cách đối phó với nắng nóng mùa hè. Tadj Oreszczyn, giáo sư Năng lượng và Môi trường tại Viện Năng lượng UCL, Đại học College London, cho biết: “Chúng tôi là một quốc gia cần sưởi ấm, chứ không phải là một quốc gia cần làm mát".